|
Turk-hay-gen-1 projesi “Türkiye Yerli Evcil Hayvan Genetik Kaynaklarından Bazılarının In Vitro Korunması ve Ön Moleküler Tanımlanması'' şeklinde tanımlanmaktadır. Bu proje hedeflere ulaşılabildiği taktirde, ülkemizin sürdürülebilir hayvancılığını garanti altına alabilecek bir potansiyele de sahiptir.
Projenin tanıtılması amacıyla; Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Marmara Araştırma Merkezi (MAM) Gen Mühendisliği ve Biyo Teknoloji Enstitüsünce, Gebze Yerleşkesinde bir toplantı düzenlenmiştir( 15.03.2007). Toplantıda konuşan Gen Mühendisliği ve Biyo-Teknoloji Enstitüsü proje sorumlusu Doç. Dr. Sezen Arat, koordinatörlüğünü üstlendikleri projeyi Tarım ve Köy İşleri Bakanlığının desteğiyle 10 üniversitenin işbirliğinde yürüttüklerini, projede 94 kişinin görev aldığını bildirmiştir.(A.A)
Proje koordinatörü Doç. Dr. Sezen Arat; “Projenin amacı, öncelikle koyun, keçi, sığır, manda ve at ırkları olmak üzere büyükbaş ve küçükbaş hayvanları koruma altına almaktır. Ancak daha sonra diğer hayvanlar için de aynı programı takip etmeyi düşünüyoruz. Çünkü kendi topraklarımıza özgü, Kangal köpeği, Ankara ve Van kedisi gibi Anadolu'ya ait hayvanlarımız var. Projeyi Çevre ve Orman Bakanlığı ile birlikte yaban hayatını ve hayvan tiplerini korumak üzere geliştirmeyi de düşünüyoruz. '' (A.A) diyerek projenin amacını özetlemiş ve devamı geleceği için projenin ismine 1 olarak numara verdiklerini belirtmiştir.
Yazımın bu kısımdan sonrasında, projenin detaylı bir şekilde anlatıldığı web sitesinden, okuyucularımızın direk ve güvenilir bir kaynaktan projeyi öğrenebilmeleri adına alıntılar yapacağım.
PROJENİN AMACI
Bugün yurt dışında kamu araştırma kurumlarında ve özel sektörde gen bankaları kurma çalışmalarına hız verilmektedir. Türkiye’de çeşitli platformlarda (BTYK, TÜBİTAK, TÜBA, TAGEM, bakanlıklar, üniversiteler, ulusal ve uluslararası dernekler ve özel girişimciler) konunun önemi tartışılmış ve ivedilikle çalışmaların başlaması yönünde kararlar alınmıştır.
Bu nedenle projede ;
1. Ulusal ve uluslararası mevzuatlara göre belirlenen mevcut evcil türlerin koruma altına alınabilmesi amacıyla bilimsel araştırmalar için gen materyali ve bilgi kaynağı sağlayacak DNA’ların saklandığı bankaların oluşturulması, ayrıca bu bankalarda canlının hayata döndürülmesini sağlayabilecek canlı kaynaklarının (sperm, embriyo, somatik hücreler ve ovaryum dokusu ) korunmaya alınması (ex-situ-in vitro),
2. Irkların ön karakterizasyonunun yapılması ve tescil çalışmalarında yararlanılmak üzere bilgi sağlanması,
3. Gelecekte ülkenin hayvancılık alanındaki rekabet gücünü arttıracak uzman kadronun (kritik kitle) oluşturulması amaçlanmaktadır.
PROJENİN ULUSAL YARARLILIĞI
Ülkelerin sahip oldukları yerli ırkların ortadan kalkmasının önlenmesi gerekmektedir. Çünkü bu yerli ırklar ülkelerin sahip oldukları yerüstü ve yer altı kaynakları gibi doğal kaynaklardır. Bu nedenle yerli ırkların ortadan kalkmasının önlenmesi için koruma altına alınması gerekmektedir. Koruma altına alınacak genetik kaynakların canlı olarak tamamının devamlı elde tutulması ekonomik açıdan zordur.
Bu projenin en önemli çıktısı olan hayvan gen bankası, yerli hayvan gen kaynaklarının büyük bir kısmını muhafaza eden ülkemizde oluşturulacak ilk banka olmasıdır. FAO tarafından önerildiği şekilde her örnek, biri Lalahan Hayvancılık Merkez Araştırma Enstitüsü diğeri TÜBİTAK Gen Mühendisliği ve Biyoteknoloji Enstitüsü olmak üzere, birbirine bağlı en az iki bankada korunacaktır. Projenin kapsadığı tür ve ırklardan bu bankalarda stoklanan doku/hücreler (vücut, embriyo, sperma vb.) ve çalışılan DNA örnekleri yine hem ülkemizde hemde dünyada tek kaynak olacaktır. İlk defa bu kadar geniş ve kapsamlı olarak birçok ırk genetik olarak karakterize edilecek, elde edilecek bilgiler tek bir veri bankasında toplanacak ırkların tescillenmesine katkı sağlayacaktır. Birçok türde çok farklı saklama koşulları (DNA, vücut hücresi, üreme hücresi, embriyo) aynı anda kullanılacaktır. Bu proje ülkemizde bu alanda yapılmış en geniş kapsamlı ve en geniş katılımlı projedir. Proje aynı zamanda Avrupa Birliği’nin Çerçeve Programları ile birçok ülkenin katılımını şart koşarak kurmaya çalıştığı ülkeler arası ağların ulusal bir modelini oluşturacaktır. Bu bağlamda proje on Üniversite ve iki Kamu Kurumunun ortaklığında yürütülen ülkemizdeki en büyük hayvancılık projesidir.
Görüldüğü üzere proje çok büyük bir konsorsiyumun ürünü olarak karşımıza çıkmaktadır. Bize genç araştırmacılar olarak bu aşamada düşen vazife; projenin sadece hayvan kaynaklarıyla sınırlandırılmamasını sağlamak ve şimdiden gen kaynaklarının korunumu alanında geleceğe dönük planlarımızı bu projenin kapsamında tekrar gözden geçirmektir.
Haftaya görüşmek üzere hoşça kalın...
KAYNAKLAR
1)www.turkhaygen.gov.tr
2) Anadolu Ajansı
SERKAN ŞEN
AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ
biyoloji BÖLÜMÜ
e-mail1 :
Bu mail adresi spam botlara karşı korumalıdır, görebilmek için Javascript açık olmalıdır
e-mail2 :
Bu mail adresi spam botlara karşı korumalıdır, görebilmek için Javascript açık olmalıdır
Serkan Şen kategorisi hakkında diğer haberler
Gösterim: 809
1. biz teşekkür ederiz
Yazar
Bu mail adresi spam botlara karşı korumalıdır, görebilmek için Javascript açık olmalıdır
 , on 07-06-2008 18:30
Arkadaşlar Ükemizin sürdürülebilir hayvancılığını garanti altına alacak olan bu projeye karşı olan memnuniyetinzi belirtmenize çok sevindik... Biz de yazının hazırlanmasında bize elinden gelen yardımı yapan, Gen Mühendisliği ve Biyoteknoloji Enstitüsü proje sorumlusu Doç. Dr. Sezen Arat'a teşekkürlerimizi sunuyoruz.
Unutmayın bu ülke ve içinde yaşayan bütün canlılar bizim... Onlara sahip çıkmalıyız...
|
2. biyoteknoloji
Yazar
Bu mail adresi spam botlara karşı korumalıdır, görebilmek için Javascript açık olmalıdır
, on 27-04-2008 23:31
 öncelikle çalışmalarından dolayı tebrik ederim ama teknolojik gelişmeler vs. doğal dengenin bozulmasında bizim etkimizi düşünürsek korkumu dile getirmek isterim.Geçte olsa bu çalışmalarınızı faydalı yönde ekosistemi bozmadan yapacağınızı bildiğim için sevincimi paylaşmak istedim yolun açık olsun ayrıca bize örnek olsun..
|
3. Yazar vethekyusuf, on 18-04-2008 11:13
Serkan arkadaşımıza bu konuyu buraya taşıyarak duyurduğu için çok teşekkür ederim.
Evet arkadaşlar TÜRKİYE de bu Yerli Irklarımızın korunması yönünde diğer ülkelere göre çok geç başlanılmış bir projedir fakat başlanılmasıda ayrı bir güzelliktir değil mi...
TÜRHAYGEN-1 projesi 1 yılını doldurmuştur arkadaşlar. 2 yıl boyunca hazırlanıp değerlendirilip sonunda başlanan projemiz Mart ayı itibariyle 1 yılını doldurmuş bulunmaktadır...
Belki bende müsait bir zamanda bu proje hakkında bir yazı yazabilirim içinde olan biri olarak...
Saygılarımla...
|
4. Yazar sevalesra, on 25-02-2008 22:38
gen izole etmek ve saklamak ülkemizde üniversitelerde ve labaratuarlarda kolaylıkla yapılabilen uygulamalar .bu kadar geç kalınmış olsa bile böyle bir çalışmaya imza atıldığını bilmek güzel
|
Yanlız Kayıtlı Kullanıcılar Yorum Yazabilir.
Lütfen Giriş Yapın veya Üye Olun. |
Yorumlar (4)
